Hoe gaat het na 3 maanden met de vluchtelingen in de Vluchthaven (Amsterdam)?

De Vluchthaven na drie maanden
(2 maart 2014, Facebook/No Border Network)

Op 2 december moest Wij Zijn Hier het Vluchtkantoor verlaten. Bij het omstreden tekenen van de contracten werden er vrije toegang, ruimtes om te vergaderen, internet verbinding en sloten op de eigen kamer beloofd. Ook zouden mensen rust krijgen en cursussen/trainingen om te werken aan hun toekomst. In land van herkomst of in Nederland; De voorzieningen zouden er voor iedereen zijn, ook mensen die niet willen meewerken aan terugkeer. Supporters werden expliciet welkom geheten. Het protest van Wij Zijn Hier zou doorgang kunnen vinden. Ook zou het alleen in naam een oude gevangenis zijn, maar niet voelen als een gevangenis.

Inmiddels zijn we drie maanden verder. Hoe staat het nu met de situatie in de Havenstraat? De ontwikkelingen gaan traag. Zeer traag. Frustrerend traag… Maar desalniettemin beginnen zich zaken af te tekenen.

Vrije toegang

De grote angst van de vluchtelingen dat de deur op een dag op slot zou gaan en ze echt in een gevangenis zouden zitten, was een begrijpelijke angst, maar niet het idee achter het Vluchthaven project. De deuren gaan niet permanent dicht, maar vrije toegang is er toch ook niet. Mensen moeten altijd via de receptie, waar ze hun pasje moeten laten zien en wachten tot de deur wordt open gemaakt. Initieel waren het drie deuren, inmiddels zijn het er nog twee. Pasje vergeten? Helaas, dan kom je er niet in. Te veel mensen tegelijk? Allemaal rustig op je beurt wachten. Haast? Niet ons probleem. Problemen mee? Dan doen we de deur gewoon even helemaal dicht.

Het is al diverse malen voorgekomen dat de deur op slot ging. Weliswaar niet permanent, maar wel lang genoeg om er voor te zorgen dat mensen niet naar hun afspraken konden. Zo vertelde iemand dat ze met een groep naar de moskee wilden en de deur werd dicht gedaan. Zodoende konden ze niet naar het vrijdaggebed. Iemand vertelde me dat hij eens een afspraak met zijn advocaat had en de deur dicht vond. Hij liet de bewaker zijn brief met afspraak zien. Maar dat was niet zijn probleem – niemand mocht in of uit. Zijn advocaat was woedend op hem, dat hij niet op zijn afspraak was komen opdagen.

Geen gevangenis

Het zou niet voelen als gevangenis. Maar intussen staat er nog steeds een groot bord met Penitentiaire Inrichting voor de deur, zit de DJI (Dienst Justitiële Inrichtingen) bewaking bij de ingang en in het gebouw, ziet het gebouw er van buiten en binnen als een gevangenis uit en voelt het ook zo.

Mensen is meerdere malen beloofd dat hun sloten vervangen worden. Ze kunnen hun cellen nu wel van buiten afsluiten (zodat niemand hun kamer in kan als zij weg zijn), maar niet van binnen. Als zij dus binnen zijn, kan ten alle tijden iemand binnen komen. Een medebewoner of een cipier. En dit gebeurt ook.

Ik heb verschillende berichten gehoord van bewoners over beledigende of racistische uitspraken van de beveiliging.

Ook het feit dat mensen niet vrij zijn om bezoek uit te nodigen, draagt niet bij aan het gevoel van een thuis. Mensen zijn welkom, maar slechts tot 10 uur ‘s avonds en alleen na identificatie. Velen (met en zonder papieren) zijn bang zich te registreren, kunnen, of willen dit niet. Hierdoor komen veel mensen die voorheen vaak op bezoek kwamen niet meer langs. Waar de vergaderingen voorheen meestal rond 21 uur begonnen, moeten mensen dan al weer bijna weg. Voor mensen met een baan is het lastig om langs te komen.

Aan het begin van het verblijf organiseerde een aantal vrijwilligers enthousiast een behang-je-rotdag, om de sfeer in het gebouw wat op te vrolijken. Naderhand bleek dat het hier geen toestemming voor was en het behang weer weggehaald zou moeten worden.

We ervaren steeds dat er in gesprekken wordt overlegd over de belemmeringen die worden ervaren en dat er dan beloftes worden gedaan om de situatie te verbeteren, maar dat het steeds heel lang duurt of er helemaal niets gebeurt, wat weer tot grote onduidelijkheid en frustraties leidt.

Voortzetten protest

De burgemeester is met het project Havenstraat tamelijk succesvol geweest in het breken van het Wij Zijn Hier protest. Door mensen uit elkaar te halen en daarmee tegen elkaar op te zetten, door de aandacht van de supporters te verdelen over diverse locaties en door via het toegangsbeleid mensen af te schrikken, is er wel degelijk onrust ontstaan in de groep. Ook zijn er lange tijd geen ‘general assemblies’ meer geweest in de Vluchthaven, die voorheen wekelijks plaats vonden. Dit had echter niet alleen met het opsplitsen en de locatie te maken, maar ook met interne zaken. Iemand gaf mij eens aan: ‘Leuk dat dit georganiseerd wordt, maar ik kan het niet doorgeven. Er is geen structuur meer, zoals hiervoor, om iedereen te informeren.’ Gelukkig beginnen er stap voor stap weer meetings plaats te vinden.

Ook het treiteren van supporters draagt flink bij aan de afbreuk aan het protest. Veel mensen ervaren de vijandige binnenkomst in het pand en komen niet graag meer. Ook hier lijkt wel verbetering in te zitten. Ik hoor feedback van vrijwilligers dat de bewaking meer meedenkt.

Er was internet beloofd. In de Vluchtgarage, die twee weken na de opening van de Vluchthaven gekraakt werd voor de groep die niet in de Vluchthaven mocht en waar alles geregeld moet worden door vrijwilligers (inclusief de meest basale zaken als elektriciteit en water), was er eind januari internet. De mensen in de Vluchthaven moesten nog enkele weken langer wachten op hun connectie… En dan ook alleen maar plaatselijke toegang op de begane grond, wat alweer tot onenigheden heeft geleid. Toegang tot internet is essentieel om met elkaar in contact te blijven en het protest voort te zetten.

Wel blijft voor iedereen duidelijk dat dit maar een tijdelijke ‘oplossing’ is en dat de politieke actie waarmee Wij Zijn Hier is begonnen nog altijd even noodzakelijk is. Er worden nog steeds acties en campagnes georganiseerd. Ook vanuit de andere locaties, zoals de Vluchtgarage, wordt nog steeds flink gemobiliseerd.

Rust

Veel bewoners geven aan heel blij te zijn met de rust die een half jaar verblijf hen geeft. Iedereen heeft een eigen kamer en daarmee gelegenheid zijn eigen ritme aan te houden. Ook wordt er veelvuldig gebruik gemaakt van de sportzaal en is er een uitgebreide voetbalcompetitie ontstaan. Anderen maken muziek of lezen op hun eigen kamer. Ook krijgt men wekelijks een beetje geld, zodat met zelf kan besluiten wat te eten.

Anderzijds loopt ook het half jaar op gegeven moment weer ten einde en men begint onrustig te worden, omdat er nog helemaal niks veranderd is aan hun situatie en ze straks weer net zo hard op straat staan. Veel mensen hebben stress. Ik hoor verhalen van mensen die niet kunnen slapen omdat ze wakker liggen van het geschreeuw van anderen, of door hun eigen problemen.

Ontwikkeling

Half december kwamen de supporters met een plan voor de Havenstraat. Intussen ontstonden er verschillende initiatieven vanuit bewoners en supporters, zoals tekencursussen en hardlooptrainingen, maar plannen vanuit de gemeente bleven uit. Anderhalve maand later kwam er een plan vanuit de gemeente. Het supportersplan bleek de burgemeester nooit bereikt te hebben, maar de meeste elementen ervan komen wel terug in het gemeenteplan. Stap een van het gemeenteplan is een intake van alle bewoners door VWN (Vluchtelingenwerk). Natuurlijk hadden zij allemaal al eerder een intake bij VWN gehad, maar deze intake zou zich ook richten op wat de bewoners willen doen om zich te ontwikkelen. Aan de hand daarvan worden er cursussen gepland. Na drie maanden leven in de Havenstraat zijn de intakes nog niet afgerond.

Maar hopelijk starten spoedig dan toch trajecten als alfabetisering, handwerken, computercursus, opleiding voor monteur en kapper. En wie weet later nog meer. Een en ander wel weer dankzij grote inspanningen van de vrijwilligers.

Inmiddels is er nu direct contact tussen vrijwilligers, actieve advocaten, vluchtelingenwerk en GGD.

Terugkeer

De mensen zitten nog steeds in dezelfde positie als anderhalf jaar geleden. Mensen zijn uitgeprocedeerd, maar kunnen ook niet terug. Velen van hen hebben dat al vele malen geprobeerd. Anderen kunnen niet omdat ze niet de juiste papieren hebben, of omdat ze daar simpelweg hun leven niet zeker zijn. Naar een ander land kan in verband met de Dublin akkoorden ook niet.

Maar de uitspraak van Teeven op het debat afgelopen maand in De Rode Hoed spreekt boekdelen: ‘Ik heb mijn nek uitgestoken om die mensen die van kraakpand naar kraakpand gejaagd werden in De Havenstraat een kans te geven even uit te rusten en dan serieus aan terugkeer te werken. Ik ga daar binnenkort met veel IND naartoe. Help daar als vrijwilligers een succes van te maken, werk mee aan die terugkeer!’ Simon Bontekoning, bestuursadviseur vreemdelingenzaken en discriminatie bij Gemeente Amsterdam, die namens de burgemeester met ons spreekt, heeft zwart op wit herhaald dat de burgemeester de regie heeft en niet Teeven en dat de IND niet naar de Havenstraat komt.

Burgemeester Van der Laan geeft in een interview bij AT5 deze week wel weer aan dat maar enkele van de groep in de Havenstraat een status kunnen verwachten…

NB> opmerking No Borders: De gemeente kan zeggen wat ze wil, maar als Teeven de IND en de DT&V naar de Havenstraat wil sturen, houdt de gemeente dat niet tegen.

Overgenomen van https://no-border.nl/de-vluchthaven-na-drie-maanden/
No Border Network

Bron: Facebookpage Wij Zijn Hier (https://www.facebook.com/media/set/?set=a.720560491310850.1073741881.423445664355669&type=1)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *